نجات معجزهوار کرکسها از شر سرب مرگبار
شاید کرکسها در نگاه اول، محبوبترین پرنده طبیعت نباشند. اما حقیقت این است که این لاشخورهای بیادعا، نقش «رفتگران بهداشتی» کره زمین را بازی میکنند. آنها با خوردن لاشه حیوانات مرده، از شیوع بیماریهای خطرناکی مثل هاری و طاعون جلوگیری میکنند. حالا تصور کنید اگر کرکسها یکباره از طبیعت حذف شوند، چه فاجعه بهداشتی رخ میدهد. متأسفانه، بر اساس گزارشی که امروز منتشر شده، همین اتفاق در بوتسوانا و بسیاری از نقاط آفریقا در حال وقوع است. قاتل نامرئی کرکسها، «مسمومیت با سرب» است. اما سرب از کجا وارد بدن این پرنده شکاری میشود؟ پاسخ در گلولههایی است که شکارچیان استفاده میکنند.
بسیاری از شکارچیان هنوز از مهمات سربی استفاده میکنند. وقتی یک حیوان هدف گلوله قرار میگیرد و فرار میکند، یا حتی وقتی شکارچی لاشه حیوان را رها میکند، تکههای ریز سرب در گوشت پخش میشود. کرکسهای گرسنه با خوردن این لاشهها، حجم بالایی از سرب را به مرور زمان در بدن خود ذخیره میکنند. سرب یک سم عصبی قوی است. حتی مقادیر کم آن میتواند سیستم عصبی پرنده را مختل کند، قدرت پرواز و شکار را از او بگیرد و در نهایت باعث مرگ تدریجی و خفه شدنش شود.
خبر خوب این است که صدای فعالان محیط زیست به گوش مسئولان رسیده. در یک رویداد مهم که در تاریخ ۴ ژوئن ۲۰۲۶ در بوتسوانا برگزار شد، گروههای حافظ محیط زیست و کارشناسان حیات وحش خواستار قطع فوری و تدریجی استفاده از مهمات سربی شدند. آنها از دولتها خواستهاند تا با وضع قوانین جدید، شکارچیان را ملزم به استفاده از «گلولههای مسی» یا فولادی کنند که هیچ خطری برای محیط زیست ندارند. این حرکت اگر چه به ظاهر کوچک است، میتواند تأثیر شگرفی بر بقای این گونه ارزشمند داشته باشد.
این فقط یک بومشناس نگران نیست که این هشدار را میدهد؛ بلکه سازمانهای بینالمللی و کنوانسیونهای حفاظت از گونههای مهاجر نیز پشت این درخواست هستند. استدلال آنها ساده است: هزینه تغییر از مهمات سربی به مهمات غیرسمی در مقایسه با هزینههای درمانی و اقتصادی ناشی از حذف کرکسها، بسیار ناچیز است. اگر امروز برای نجات این پرندگان تلاش نکنیم، فردا مجبوریم میلیونها دلار صرف دفن بهداشتی لاشهها و مهار بیماریهای واگیردار کنیم. طبیعت همیشه راه حل ارزانش را بلد است، ما فقط باید اجازه دهیم کارش را بکند.
